SUD KAO KRIVIČNOPROCESNI SUBJEKAT PRED IZAZOVIMA VJEŠTAČKE INTELIGENCIJE

Apstrakt

Svjedoci smo sve masovnije upotrebe vještačke inteligen-

cije. Čini se da o njoj malo znamo, a da ona o nama, ali i o svemu drugom,

zna daleko više. Ušla je u gotovo sve sfere života, pa tako ni oblast

prava nije ostala imuna na nju. Ono što zavređuje našu pažnju jeste

njena upotreba u pravnim postupcima, posebno krivičnom. Stoga, neka

od pitanja kojima ćemo se u radu baviti jesu: Da li postoji i kakav je

normativni okvir upotrebe vještačke inteligencije? Kakva su iskustva

država koje su u svoje pravne procedure uvele sisteme na bazi vještačke

inteligencije? U nekim zemljama se ista koristi kao pomoćno sredstvo

te se njome nastoji smanjiti administrativni, „papirnati“ dio sudij-

skog posla. Uočeni su i oblici njene upotrebe kao produžene ruke sudija

koje je koriste kao alat pri iznalaženju sličnih slučajeva i dobijanja

preporuke za ishod sudskog postupka koji trenutno vode. I kao vrhunac,

postoje i slučajevi tzv. robota-sudija, koji u potpunosti preuzimaju su-

dijsku funkciju u pojedinim vrstama postupaka. Većina ovih iskustava

potiče iz nama dalekih država. Međutim, u budućnosti se može očeki-

vati da se neki od ovih scenarija odigra i na domaćem pravnom terenu.

Stoga se postavlja pitanje kakve su moguće implikacije na položaj suda

u našem krivičnom postupku ukoliko dozvolimo upliv vještačke inteli-

gencije u ovu oblast? Da li postoji bojazan da će vještačka inteligen-

cija od pomoćnog oruđa za sudiju postati oružje protiv sudije te dove-

sti do njegove suvišnosti kao klasičnog krivičnoprocesnog subjekta?